เรื่องเพศ มุมมองสนุกในยุคใหม่

6_new.jpg

วิทยา แสงอรุณ เลิกแอบเสียที เมโทรไลฟ์ 12-13 ม.ค. vitayamail@gmail.com

“หญิงสาวนางหนึ่งไปมีเพศสัมพันธ์กับผู้ชายในวัด แล้วจู่ๆ เจ้าอาวาสก็โผล่มา แล้วถามว่า ทำไมสีกาถึงทำเช่นนี้ สีกาตอบว่า มาแก้บน” หลังอาจารย์เล่าจบ ทั้งห้องประชุมสัมมนาหัวเราะกันครืนใหญ่

เรื่องเพศ ความชอบพอทางเพศ หรือปริศนาเรื่องความสัมพันธ์ทางเพศของมนุษย์ เป็นเรื่องน่าพิศวงสำหรับผมเสมอ ซึ่ง ในงานสัมมนาทางวิชาการเรื่อง “เพศวิธีในสังคมไทย ครั้งที่ 1” ที่ผมมีโอกาสไปฟังมานั้น ตอนแรกผู้จัดกะว่าจะใช้สถานที่ภายในมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ แต่ด้วยจำนวนผู้ลงทะเบียนจากทั่วประเทศ เลยต้องย้ายกันไปจัดที่โรงแรมรัตนโกสินทร์ซึ่งอยู่ฝั่งตรงข้ามแทน ประมาณคร่าวๆ น่าจะมีผู้คนที่พิศวงและสนใจเรื่องนี้เกือบ 500 คน งานจัดสองวัน 7-8 มกราคม

เสียดายมากครับ ต้องปิดคอลัมน์ในเย็นวันจันทร์ เลยอดเก็บเรื่องราวในวันอังคารมาเล่า หัวข้อที่จัดก็คละเคล้ากันไปในหลากหลายประเด็นทั้งที่เกี่ยวกับผู้หญิง ผู้ชาย เกย์ กะเทย และเลสเบี้ยน เลือกเข้าห้องประชุมย่อยได้ตามอัธยาศัย สนุกสนานน่าติดตามทั้งนั้น

ในงานภาคเช้า มีการตั้งประเด็นคำถามที่น่าสนใจว่า “ตกลงสังคมไทยในปัจจุบันยังยึดติดกับจารีต ค่านิยมดั้งเดิมอยู่ หรือเรากำลังอยู่ในช่วงเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญกันแน่?”

คุณผู้อ่านคิดว่ายังไง?

ผมว่า ที่แน่ๆ คือ รอบๆ ตัวเรา เรื่องที่เกี่ยวกับเพศ เป็นเรื่องที่เราพูดกันมากขึ้น และมี “การกระทำที่เกี่ยวกับเพศ” ที่ได้รับการพูดถึงกันมากขึ้น สื่อมวลชนรายงานเรื่องเพศในหลากหลายมิติมากขึ้น แต่ดูเหมือนเราจะยังใช้บรรทัดฐานเดิมๆ ในการตัดสินคนอยู่ดี ด้วยการบ่งบอกว่า เรื่องเพศ หรือเรื่องเกี่ยวกับเพศสัมพันธ์เป็นเรื่องสกปรก และไม่เคยมองเรื่องเพศในแง่ของสุขภาพทางเพศ แต่ไปอิจฉาความหฤหรรษ์ที่คนอื่นมี

อาจารย์ท่านหนึ่ง (อ. สุชาดา ทวีสิทธ์) ให้ความเห็นฟันธงไปเลยว่า

ความจริงสังคมไทยไม่ได้อยู่ในช่วงเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญ หรืออยู่ในช่วงเปลี่ยนผ่านอะไรหรอก เพราะเท่าที่ผ่านมา คนในสังคมยุคปัจจุบันมีพฤติกรรมและมีการปฏิบัติเกี่ยวกับเพศที่เปลี่ยนไปตั้งนานแล้ว แต่สิ่งที่ไม่ได้เปลี่ยนอะไรคือ “วิธีคิดในเรื่องเพศ” ต่างหาก และที่สำคัญผู้กำหนดทิศทาง หรือวิพากษ์วิจารณ์การกระทำของคนอื่นส่วนใหญ่ ก็ถูกจำกัดอยู่ที่ชนชั้นกลาง และเป็นกลุ่มคนที่มีอำนาจและอิทธิพลต่อความคิดเห็นของคนอื่นๆ แล้วชอบบอกว่า ความคิดเห็นของตนดีกว่าคนอื่นๆ

เรียกได้ว่า คนเสียงดัง มักได้เปรียบเสมอ

บางที ผมก็เคยนึกว่า ผมกำลังส่งเสียงดังกว่าคนอื่นอยู่หรือเปล่า เพราะตัวเองมีพื้นที่ให้ส่งเสียง บางครั้งก็เลยไม่แน่ใจเหมือนกันว่า คุณผู้อ่านคิดกันยังไง ยังไงๆ ก็ส่งเสียงกันมานะครับ

เสียงที่ผมอยากสนับสนุนเสียงหนึ่งก็คือ เสียงของคุณผู้อ่านที่เป็นหญิงรักหญิง ด้วยความรู้ที่จำกัด ผมเลยตั้งใจไปฟังหัวข้อเรื่อง “ทอมไทยและเทศ” ในจอและแผ่นกระดาษ : การวิพากษ์แนวคิดอัตลักษณ์ความเป็นชายขอบ” หัวข้อนี้นำเสนอโดย คุณวริตตา ศรีรัตนา

คำ “อัตลักษณ์” ในที่นี้ ขออนุญาตแปลง่ายๆ ว่า ตัวตน หรือความรับรู้ในตัวตน ส่วนคำว่า คนชายขอบ (marginal people) ก็หมายถึง คนที่อยู่นอกกรอบสังคมใหญ่ หรือกลุ่มคนที่ไม่ได้รับการสนใจเหลียวแล ถูกทิ้งขว้าง พวกที่แปลกแยกจากชาวบ้าน (ใครที่ถูกแฟนทิ้ง หรือเพื่อนทิ้ง ไม่เกี่ยว)

ในหัวข้อนี้ ผู้นำเสนอใช้ สื่อภาพยนตร์ และวรรณกรรมมาเปรียบเทียบศึกษา อย่างหนังดังรางวัลออสการ์เรื่อง “Boys Don’t Cry” ที่มีคุณฮิลลารี แสวงค์ (Hillary Swank) รับบททอมที่โดนทารุณกรรมและฆาตกรรม หนังไทยเรื่อง “สยิว” ที่เล่าเรื่องสาวทอมวัยรุ่นนักเขียนเรื่องสยิวที่อยากมีประสบการณ์จริงทางเพศกับผู้ชาย แต่สุดท้าย ในเรื่อง เธอแต่งงานและมีลูก รวมไปถึงวรรณกรรมไทยเรื่อง “หม่อมเป็ดสวรรค์” ที่พูดถึงเรื่องการเล่นเพื่อนในสังคมไทย และนิยายอีกเรื่องที่คุณผู้หญิงน่าอ่าน คือ “Nightwood” แต่งโดยคุณจูน่า บาร์นส์ (Dyuna Barnes) นำเสนอเรื่องราวของหญิงคนหนึ่งที่แต่งงาน มีสามีและลูกแล้ว แต่กลับพบความสุขอย่างแท้จริงกับผู้หญิงด้วยกัน โดยมีคุณยายของเธอซึ่งเป็นทอมมาเข้าฝัน

หนังสือ และหนังที่หยิบยกมานั้น ผู้นำเสนอชี้ให้เห็นชัดเจนว่า ความแปลกแยกแตกต่างสร้างความหวาดกลัวให้เกิดในสังคม

“อย่างเรื่อง Boys Don’t cry เราจะเห็นว่า ความเป็นทอม ทำให้คนส่วนใหญ่กลัวเกรง สร้างความกลัวในจิตใจคน ผู้ชายรู้สึกสั่นคลอนและไม่แน่ใจในความเป็นผู้ชายของตนที่ถูกกำหนดมานาน เพราะผู้หญิงก็สามารถแสดงบทบาทความเป็นผู้ชายได้ ผลลัพธ์ก็คือ ทีน่า แบรนดอน ตัวเอกของเรื่องต้องถูกข่มขืน และถูกฆ่าตาย”

อีกหัวข้อที่น่าสนใจ แต่ยังอยู่ในช่วงการพัฒนาประเด็นก็คือ เรื่อง “กระบวนการหล่อหลอมในวิชาชีพแพทย์กับความเป็นชายที่รักเพศเดียวกัน : การต่อรอง เพศวิถีของนักศึกษาแพทย์ชายที่รักเพศเดียวกัน” นำเสนอโดยคุณธวัชชัย พาชื่น

น่าสนใจมั๊ยล่ะครับ?

คงปฏิเสธไม่ได้ว่า ทุกวงการ ทุกอาชีพล้วนมีเกย์ กะเทย เลสเบี้ยน และผู้มีวิถีทางเพศที่แตกต่างปะปนอยู่เสมอ แต่ในวิชาชีพแพทย์ที่ประชาชนให้ความเคารพ และเป็นอาชีพที่มีเกียรติ ความเป็นเกย์ มีผลอย่างไรบ้าง ขัดกับอาชีพนี้หรือไม่ ซึ่งผู้นำเสนอ ยอมรับว่า การเก็บข้อมูลนั้นไม่ง่าย ทั้งๆ ที่รู้ว่า มีนักศึกษาแพทย์อยู่มากมายในประเทศนี้

อย่างที่แจ้งล่ะครับว่า หัวข้อนี้กำลังอยู่ในระหว่างดำเนินการ จึงยังไม่มีผลสรุปที่ชัดเจน แต่เท่าที่ผมรับรู้มานะครับ ประเทศไทย เคยมีผู้อำนวยการโรงพยาบาล เป็นกะเทยแปลงเพศมาแล้ว แต่เสียดาย ไม่ได้เป็นข่าว และตอนนี้เธอผู้นั้น ก็ไม่ได้ดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการแล้ว เพราะมีแรงกดดันจากเพื่อนร่วมงาน

ผมค้นชื่อเธอไม่เจอ ขออภัย แต่จำได้คุ้นๆ ว่า ชื่อ “หมอปอ” ได้คุยกับเธอหนหนึ่ง ฟังเธอเล่าในวงสนทนาเรื่องปัญหาของสาวประเภทสอง เมื่อปีที่แล้ว ก็ได้รับรู้ว่า

ตอนเธอเป็นแพทย์ เธอยังไม่ได้แปลงเพศ แต่ความต้องการของเธอเรียกร้องให้เธอผ่าตัดแปลงเพศ และที่ทำงานเก่า ก็ให้การสนับสนุน โดยไม่ใช้คำนำหน้าว่า นายแพทย์ ด้วยความทุ่มเท เอาใจใส่คนไข้ เธอได้รับความรัก ความเคารพอย่างดี แต่กับเพื่อนร่วมงานบางคนที่ไม่พอใจ มักจะเรียกเธอลับหลังว่า อีหมอกะเทย บางครั้งเธอได้ยินก็อดรู้สึกกดดัน และรู้สึกหดหู่ไม่ได้

อีกหัวข้อหนึ่งที่ได้ไปร่วมฟัง และต้องบอกว่า ครึกครื้นเป็นพิเศษ ก็คือเรื่อง “บัณเฑาะก์ กะเทย เกย์ : ประเด็นปัญหาว่าด้วยการบวชในสังคมไทย” ในงานสัมมนานี้ ผู้นำเสนอห่มผ้าเหลืองอยู่รูปเดียว ท่านใช้ชื่อว่า “พระพุทธิสารโร”

เรื่องห้ามเกย์ กะเทยบวช ยังคงเป็นปัญหาคาราคาซังอยู่ในสังคมไทยล่ะครับ ขณะที่ยังไม่มีทางออก ท่านเสนอได้อย่างน่าสนใจว่า ทางแก้ใดๆ ก็ตามควรยึดหลักวิถีชาวพุทธ

“คำว่า วิธีชาวพุทธนี้ ก็คือ ต้องพิจารณาประเด็นใดก็ตามในแบบมีไมตรีจิต”

ท่านยกตัวอย่างว่า หลังจากปีที่ผ่านมา มีเรื่องกะเทยบวช อยู่ในผ้าเหลืองแล้วทำตัวไม่เหมาะสม ไม่ว่าในเรื่องการแต่งกาย และกิริยาต่างๆ มีรายการทีวีพูดเรื่องนี้อย่างกว้างขวาง แล้วก็มีผู้คนส่วนใหญ่วิจารณ์ โดยเฉพาะบนเว็บ และบังเอิญพระบางรูปที่โดนถ่ายรูป ตกเป็นข่าว เป็นพระในวัดเดียวกับท่าน ท่าน ท่านบอกว่า อ่านคำวิจารณ์บนเว็บแล้วพบว่า ไม่ใช่วิถีพุทธ เพราะแต่ละคน นอกจากวิพากษ์วิจารณ์โดยขาดความรู้ ข้อมูลแล้ว ยังนิยมใช้ำ คำบริภาษเพราะความโกรธ ในการแสดงความคิดเห็น

เรื่องอื่นๆ ที่นำเสนอในวันอังคาร และน่าสนใจ ก็มี

“สื่อลามกกับความสุขทางเพศ” (อยากเติมเหลือเกินว่า สื่อลามกกับการริดรอนสิทธิของประชาชนที่เป็นผู้ใหญ่ในกาเลือกเสพสื่อ ให้ตายสิ) “หนังสือ ปกขาว” “แคมฟร็อกกับเพศวิถีของวัยรุ่นชายรักชาย : พื้นที่ไซเบอร์ของโครงสร้างอำนาจและอำนาจในตน” “ผู้ชายขายแรง กับเรื่องเล่าออนไลน์” “แม่รับได้ : การยอมรับของครอบครัวที่มีลูกเป็นบุคคลที่มีความหลากหลายทางเพศ” “เชิงสังวาสของเพศเดียวกันในจิตรกรรมฝาผนังแบบแผนประเพณีไทย : สมัยรัตนโกสินทร์ รัชกาลที่ 1-5” “ศึกษาเพศวิธีของคนไทยจากบริการ sexphone” “การแพทย์ อำนาจ และการเปลี่ยนแปลงร่างกายจาก ชาย สู่ หญิง” “เพศวิถีและวัฒนธรรมในงานการปรึกษา และจิตบำบัด : เริ่มต้นศึกษากรณีประเทศไทย”

ใครที่สนใจหรืออยากติดตามความเคลื่อนไหวเพิ่มเติมติดตามได้ที่ http://www.sexualityconferencethailand.net

(ขอขอบคุณผู้จัดงานสัมมนา : โครงการจัดตั้งมูลนิธิอัญจารี, มหาวิทยาลัยมหิดลโดยโครงการจัดตั้งสำนักงานศึกษานโยบายสาธารณสุข รวมไปถึงคณะสังคมศาสตร์ฯ สถาบันวิจัยประชากรและสังคม และสำนักสิทธิมนุษยชนศึกษาและการพัฒนาสังคม, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์โดยโครงการสตรีและเยาวชนศึกษา โครงการศึกษาศิลปศาสตร์ฯ, และ ภาคีความร่วมมือในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และมีมูลนิธิสร้างความเข้าใจเรื่องสุขภาพผู้หญิง มี มูลนิธิฟอร์ด สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ และ กองแผนงานสุขภาวะทางเพศ เป็นหัวแรงใหญ่)

-end-

7 thoughts on “เรื่องเพศ มุมมองสนุกในยุคใหม่

  1. พี่วิทย์อัพเร็วมากกกกกกกกก จนงง ปกติ กว่าจะอัพ ก็ดึกๆนู่นเลย ขอบคุณสำหรับบทความดีๆที่ยาวมากๆ อ้อ เราได้อ่านเรื่อง “กระบวนการหล่อหลอมในวิชาชีพแพทย์กับความเป็นชายที่รักเพศเดียวกัน : การต่อรอง เพศวิถีของนักศึกษาแพทย์ชายที่รักเพศเดียวกัน” นำเสนอโดยคุณธวัชชัย พาชื่น จากเว็บxq 28 มั้งคะ ไม่แน่ใจ ส่วนคุณหมอปอ คุ้นๆว่าเคยเห็นหน้า รู้สึกว่าจะมารายการตาสว่างตอนที่ สาวๆ transgender ออกมาเรียกร้องขอเปลี่ยนคำหน้าชื่อเป็นนางสาวค่ะ น่ารักดีเหมือนกัน พี่วิทย์ เราส่งเมล์ไปหา เปิดอ่านด้วยนะคะ

  2. อยากอ่านบทความและหัวข้อทั้งหมดเลยคับ น่าสนใจมากๆ อยากเผยแพร่ให้เพื่อนๆอ่านด้วยคับ
    แต่ว่าเข้าไปดูที่ http://www.sexualityconferencethailand.net แล้วไม่มีให้อ่านน่ะคับ จะหาได้ที่ไหนคับ?

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s